Analiza starih skeleta u Montrealu pokazuje: nema genetskog miješanja domorodačkih naroda i francuskih kolonista

Drevna DNK iz skeleta sahranjenih na istorijskom groblju u kanadskoj provinciji Quebec navela je naučnike da preispitaju rašireno vjerovanje o masovnom međusobnom braku domorodačkih stanovnika i Francuza u ranom periodu kolonizacije. Studija je objavljena 5. oktobra u časopisu PNAS.

Istraživanje je vodila biologinja-antropologinja Diane Martin-Moya sa Univerziteta Quebec u Trois-Rivières. Kako je izjavila za Live Science, porodične priče o domorodačkom pretku vrlo su česte u Quebecu, a komercijalni testovi genealogije i DNK dodatno su to pojačali. Upozorila je da udaljene ili tvrdnje o domorodačkom identitetu mogu zapravo ugroziti prava, resurse i priznanje domorodačkih nacija.

Šta kaže DNK

Martin-Moya i saradnici istraživali su groblje Notre-Dame u Montrealu, osnovano 1683. godine, koje se koristilo za katoličke sahrane do 1796. Ranije studije skeleta nisu dale jasnu sliku — stručnjaci se nisu slagali da li su tu sahranjene osobe domorodačkog, evropskog, afričkog ili miješanog porijekla.

Rješenje su pokušali pronaći sekvenciranjem DNK 45 osoba sahranjenih na tom groblju, čiji su genomi upoređeni sa genomima ljudi iz Evrope, Zapadne Afrike i domorodačkih grupa u Americi. „Drevna DNK pokazala je da svih 45 analiziranih osoba ima francusko-evropsko porijeklo, bez znakova skorijeg domorodačkog ili afričkog miješanja", rekla je Martin-Moya, koja je istraživanje sprovela tokom rada na Univerzitetu u Montrealu.

Prema njenim riječima, nalazi sugerišu da su ljudi porijeklom od domorodačkih i afričkih stanovnika možda bili marginalizovani u ranom Montrealu, što dovodi u pitanje popularnu priču o saradnji i međusobnim brakovima. Ona je ipak upozorila da je uzorak mali i dolazi iz jednog groblja, pa nalaz ne dokazuje da takvi savezi nikada nisu postojali, ali je u skladu s genealoškim i genetskim studijama koje pokazuju da je domorodačko porijeklo među današnjim francuskim Kanađanima vrlo ograničeno.

Raquel Fleskes, molekularna antropologinja sa Dartmouth Collegea koja nije učestvovala u istraživanju, rekla je za Live Science da očigledno odsustvo genetskog miješanja evropskog, afričkog i domorodačkog stanovništva u ovoj grupi sa groblja pruža uvid u odnose populacija u kolonijalnom periodu — u kojem su možda postojali negenetski kontakti, ali nikakve biološke veze nisu pronađene.

Sahrane bez porodičnih parcela

Analiza DNK omogućila je istraživačima da pronađu nekoliko genetskih loza koje se prostiru kroz više generacija. Grobovi su, međutim, bili rasuti po različitim dijelovima groblja, što ukazuje da sahrane nisu bile organizovane po porodičnim parcelama. Prema Fleskesovoj, to sugerira da su se ljudi u Montrealu u 17. vijeku sahranjivali na način koji nije bio definisan strogim biološkim srodstvom.

Ograničenja istraživanja

Martin-Moya je naglasila da rezultati ne moraju vrijediti za cijeli kolonijalni Montreal. Odsustvo domorodačkog ili afričkog miješanja u ovom uzorku ne znači da takvi ljudi nisu bili prisutni u gradu, rekla je, dodajući da biološko porijeklo samo po sebi ne može odrediti pripadnost domorodačkom narodu, jer je ona ukorijenjena u srodstvu, zajednici i odnosu sa zemljom, a ne u krvi ili DNK.

Na nalaze je mogla uticati i promjena načina korištenja groblja: ponovne sahrane i kasnija urbana izgradnja uznemirili su ili uništili ranije grobove. Kako je objasnila Martin-Moya, oni sahranjeni unutar crkve — uglavnom sveštenstvo i imućniji stanovnici — češće su bili ekshumirani i premještani, dok su siromašniji sahranjivani van crkve, ispod rastućeg grada. Zato skeleti u studiji možda pripadaju francuskim kolonistima niže klase.

Arhivski zapisi, pak, pokazuju da su neki domorodački ljudi sahranjivani na katoličkim grobljima u Montrealu već u 17. vijeku, navela je Martin-Moya. „S vremenom su, međutim, domorodačke zajednice sve više odvajane od kolonijalnog grada kroz oduzimanje zemlje i preseljenje misija van gradskih centara", objasnila je. „Njihovi mrtvi najvjerovatnije bi sahranjivani u tim zajednicama. Robovi, i domorodački i afrički, često su sahranjivani na imanjima svojih vlasnika ili u grobljima za siromašne."

Rezultati studije ne znače da Quebecovci nemaju domorodačke pretke niti da su odnosi između francuskih doseljenika i domorodačkih naroda bili isključivo neprijateljski, rekla je Martin-Moya. Ti odnosi bili su složeni i uključivali su saveze, trgovinu, sukobe i, ponekad, porodične veze. „Ono što naši rezultati sugerišu jeste da, kada takvo porijeklo postoji, ono treba staviti u kontekst", rekla je Martin-Moya. „Jedan jedini predak koji je živio prije više od 300 godina ne govori o današnjoj osobi isto ono što odrastanje unutar domorodačke porodice, zajednice ili nacije."