Biometrijske kontrole na granicama EU ponovo na snazi, ali mnoge zemlje ih neće provoditi

Evropska unija od 6. septembra više formalno ne dozvoljava državama članicama da po vlastitom nahođenju pauziraju biometrijske provjere putnika u okviru sistema evidencije ulazaka i izlazaka (EES). Uprkos tome, više izvora ukazuje da pojedine zemlje neće u potpunosti sprovoditi fingerprinting državljana koji nisu iz EU.

Aviokompanije su prošle sedmice pozvale Evropsku komisiju da produži diskreciona ovlaštenja za pauziranje EES kontrola do kraja 2026. godine. Vrh ljetne sezone prošao je bez ponavljanja dugih redova koji su početkom ljeta zabilježeni na nekim evropskim aerodromima i doveli do toga da brojni putnici propuste letove. Međutim, avijacijska i turistička industrija smatraju da je veći haos izbjegnut upravo zahvaljujući ublažavanju pravila o biometrijskim podacima.

Kiosci za fingerprinting još nisu u funkciji

Putnici koji prelaze Lamanš ka Francuskoj vjerovatno neće osjetiti promjene ni naredne sedmice, jer softver EES sistema koji su naručile francuske vlasti i dalje ima tehničkih problema. Kiosci za uzimanje otisaka prstiju, skupo nabavljeni za Eurotunnel, luku Dover i stanicu Eurostar u londonskom St Pancrasu, još uvijek nisu operativni.

Iz luke Dover potvrdili su da ne očekuju nikakve promjene naredne sedmice te da vozači automobila još nisu podvrgnuti EES provjerama. Iz Eurotunela su kazali da čekaju potvrdu francuskih vlasti o rasporedu sljedeće faze, ali da su spremni za potpune biometrijske kontrole čim dobiju zvanično odobrenje. Iz Eurostara su naveli da se postupno uvođenje EES-a nastavlja te da će registracije i dalje obavljati granični službenici ručno.

Grčka neformalno izuzima britanske putnike

Prema navodima visokog izvora iz avioindustrije, potpuno provođenje EES kontrola ne očekuje se ni na najprometnijim evropskim aerodromima. Granični službenici u najposjećenijim turističkim destinacijama, posebno u Grčkoj, navodno su nezvanično izuzeli britanske putnike od EES provjera kako bi izbjegli gužve, a očekuje se da će ta praksa biti nastavljena.

Luke Petherbridge, direktor za odnose s javnošću pri britanskom industrijskom udruženju Abta, izjavio je da nastavljaju pritiskati Evropsku komisiju da omogući diskreciono suspendovanje graničnih provjera i nakon septembra, uz obrazloženje da je do potpune i dosljedne operativnosti EES-a u svim zemljama učesnicama još dug put.

Aviokompanije upozoravaju na štetu

Udruženje aviokompanija Iata zatražilo je zvanično produženje fleksibilnosti, ističući da su kašnjenja uzrokovana EES-om rezultirala propuštenim letovima i vezama. Thomas Reynaert, šef za vanjske poslove pri Iati, izjavio je da su posljedice stvarne, da to Evropi daje lošu reputaciju te da aviokompanije plaćaju visoku cijenu kada putnici kasne.

Evropska komisija odbila je dati dodatni komentar. Iz Komisije su ranije te sedmice saopštili da su u bliskom i konstruktivnom kontaktu s onim malobrojnim državama članicama gdje su potrebna prilagođavanja na pojedinim graničnim prelazima, te da su spremni pružiti dodatnu podršku tokom perioda operativnog prilagođavanja.