Dolores Lambaša: 13 godina od pogibije glumice iz "Ruže vjetrova"

Navršilo se 13 godina od smrti hrvatske televizijske, filmske i pozorišne glumice Dolores Lambaše. Život je izgubila na današnji dan 2013. godine u saobraćajnoj nesreći na dionici autoceste A3 kod Sredanaca u Hrvatskoj.

Lambaša je rođena 1981. godine u Šibeniku, gdje je završila jezičku gimnaziju i srednju muzičku školu. U muzičkoj školi učila je klavir, gitaru i solo pjevanje, a slušala je i historiju muzike i dirigiranje. Nakon toga se preselila u Zagreb, gdje je završila jednu godinu studija kroatologije i historije, a potom apsolvirala glumu na Akademiji dramskih umjetnosti.

Široj publici postala je poznata po ulogama u televizijskim sapunicama "Odmori se, zaslužio si", "Dobre namjere", "Zauvijek susjedi" i "Zakon ljubavi". Posljednju ulogu ostvarila je kao Tamara Marin u serijalu "Ruža vjetrova". Snimala je i filmove, a kao svoj najdraži isticala je "Vjerujem u anđele" redatelja Nikše Sviličića. Za tu ulogu dobila je brojne pohvale kritike, dok je sam film širom svijeta osvojio sedam nagrada publike.

Pele, Dior i prvi iPod

Današnji datum pamti se i po drugim događajima. Godine 42. prije nove ere samoubistvo je izvršio rimski političar Marko Junije Brut, jedan od vođa zavjere u kojoj je dvije godine ranije ubijen Gaj Julije Cezar.

Godine 1817. rođen je francuski leksikograf i enciklopedista Pierre Larousse, izdavač "Velikog svjetskog rječnika devetnaestog stoljeća" u 17 tomova. Nakon njegove smrti 1875. godine izdavačka kuća "Larousse" nastavila je objavljivati enciklopedijske rječnike.

Istog datuma 1940. godine rođen je Edson Arantes do Nascimento, svijetu poznat kao Pele, kojeg je FIFA 1999. godine proglasila najboljim igračem u historiji fudbala. U decembru iste godine Međunarodni olimpijski odbor, nakon glasanja nacionalnih olimpijskih odbora, uvrstio ga je među pet najboljih sportista 20. stoljeća, zajedno s atletičarem Carlom Lewisom, bokserom Muhammadom Alijem, košarkašem Michaelom Jordanom i plivačem Markom Spitzom. Pele je s 11 godina, na preporuku svog učitelja Waldemara de Brita, zaigrao u podmlatku Santosa iz Sao Paola, a sa 16 godina ušao je u prvi tim i već na prvoj utakmici postigao gol. Selektor Silvio Pirila ubrzo ga je pozvao na utakmicu protiv Argentine u Rio de Janeiru, gdje je navijače osvojio pogotkom i atraktivnim potezima. Te godine postigao je 58 golova za Santos i dobio poziv za Svjetsko prvenstvo 1958. u Švedskoj, gdje je sa 17 godina postao najmlađi svjetski prvak u fudbalu. U karijeri je dao više od 1.200 golova, a preminuo je 29. decembra 2022. godine.

U Tuzli je 1941. godine rođen bosanskohercegovački slikar Nesim Tahirović. Tokom četrdeset godina rada izlagao je na šezdesetak samostalnih i više od stotinu zajedničkih izložbi u zemlji i inostranstvu, a dobio je i više nagrada za slikarstvo i scenografiju. Bio je član ULUBiH-a i ULUPUBiH-a. Preminuo je 14. avgusta 2020. godine.

Godine 1957. umro je slavni francuski modni kreator Christian Dior, a 1958. ruski pisac Boris Leonidovič Pasternak dobio je Nobelovu nagradu za književnost za roman "Doktor Živago", koji je na Zapadu postao bestseler, dok u SSSR-u tada još nije bio objavljen.

Godine 1961. rođen je Andoni Zubizarreta, bivši španski golman i reprezentativac, koji je uz nacionalni tim velike uspjehe ostvario s Barcelonom i Athletic Bilbaom, odigravši više od 950 zvaničnih utakmica. Iste godine bivšem generalnom sekretaru UN-a Dagu Hammarskjöldu, koji je pod sumnjivim okolnostima poginuo u avionu tokom kongoanske krize, posthumno je dodijeljena Nobelova nagrada za mir.

Godine 1986. umro je američki biohemičar i nobelovac Edward Doisy, a 2001. kompanija Apple izdala je prvi iPod, koji je predstavio tadašnji izvršni direktor Steve Jobs. Uređaj je promijenio način slušanja muzike, a originalni model mogao je pohraniti 1.000 digitalnih pjesama zahvaljujući tvrdom disku od pet gigabajta.