Norveški istraživači na dnu Arktika pronašli ostatke kita skrivene pod sedimentom

Tokom ovogodišnje ekspedicije u arktičkim dubinama, naučnici koji rade za norvešku vladu otkrili su mjesto koje je na prvi pogled odudaralo od inače jednoličnog morskog dna. Ispod gomile cjevastih crva krili su se zubi i kosti kita, pokazalo je istraživanje provedeno u sklopu MAREANO-a, norveškog nacionalnog programa za mapiranje morskog dna.

Do otkrića je došlo dok je tim upravljao daljinski vođenom podvodnom letjelicom (ROV). Kamera je u daljini zabilježila anomaliju: gusto naselje cjevastih crva čija su duga, tanka tijela stajala uspravno iznad dna, poput sitnih vlasi. Kada je letjelica uzela uzorak, pogled je nakratko zaklonio tamni, crni oblak. Nakon što se razišao, istraživači su ispod ugledali bogato stanište crva raspoređenih među kostima i zubima.

Crni oblak kao trag organske materije

Takvi crni oblaci na morskom dnu nastaju tamo gdje je u sedimentu skrivena velika količina organskog materijala. Oni ukazuju na intenzivan rast bakterija i pojačanu potrošnju kisika. ROV je uzorak spremio u svoj spremnik i vratio ga na površinu.

U dnevniku ekspedicije, objavljenom online u maju, tim navodi da miris uzorka na kraju i nije bio toliko loš, ali da su iz predostrožnosti koristili gas-maske. Naučnici su se, kako su zapisali, osjećali kao pravi arheolozi – „Indiana Jones dubokog mora“.

U tekstu za MAREANO tim je ocijenio da ova zapažanja snažno podsjećaju da i naizgled obična krajolika dubokog mora povremeno mogu biti domaćini izuzetnih događaja, kakvi su takozvani „padovi kitova“.

Šta je pad kita

Pad kita nastaje kada tijelo uginulog kita potone na dno okeana, gdje postaje izvor života poput oaze u pustinji. Dok se meso i kosti raspadaju, hrane lokalni ekosistem, povećavaju bogatstvo vrsta i služe kao važna „odskočna daska“ pomoću koje se neke vrste sele i šire. Ostaci kitova pomažu i u vezivanju ugljika te kruženju sumpora, azota i fosfora, pa su ključni za ekosisteme dubokog mora.

Kosti kitova ponekad potonu ispod sedimenta i postanu znatno teže uočljive. Tako je, naprimjer, tokom ekspedicije 2017. godine uz obalu Australije prirodni pad kita zahvaćen koćom na dubini od oko 1.000 metara (3.280 stopa).

Upozorenje pred rudarenjem morskog dna

Otkriće se dovodi u vezu i s rizicima budućeg rudarenja morskog dna. Dno okeana bogato je mineralnim resursima, ali i životom, a dio morskih naučnika zabrinut je da bi iskopavanja mogla narušiti dragocjena staništa o kojima se još uvijek malo zna. Ako buduća istraživanja ne budu oprezna, mogla bi pregaziti neke od najvažnijih izvora hrane u dubokom okeanu.

Prema objašnjenju tima norveškog MAREANO-a, ovi rijetki unosi organske materije održavaju visoko specijalizovane i često prolazne zajednice, čije rasprostranjenje, ekološke uloge i povezanost širom dubokog okeana ostaju uglavnom neistraženi.