Od „Ko to tamo peva” do „Bureta baruta”: 15 kultnih domaćih filmova koji se gledaju online

Domaći film ima onu osobinu koju rijetko koji drugi ima kod nas: replike iz njega ušle su u svakodnevni govor. Rečenice iz komedija snimljenih prije četrdeset i više godina i danas se izgovaraju za stolom, a da niko ne mora objašnjavati odakle su. Upravo takvi naslovi našli su se u izboru „Kultni domaći”, koji okuplja petnaest filmova snimljenih između 1976. i 2017. godine.

Izbor je zanimljiv jer ne ide samo za najpoznatijim komedijama. U njemu su i drame koje su u svoje vrijeme dizale prašinu, i filmovi koji su gledaocima ostali u sjećanju po jednoj sceni ili jednom liku.

Osamdesete kao zlatno doba

Najveći dio izbora dolazi iz osamdesetih godina, koje se i danas smatraju najplodnijim periodom domaće kinematografije.

„Ko to tamo peva” (1980), u režiji Slobodana Šijana i po scenariju Dušana Kovačevića, prati grupu putnika u dotrajalom autobusu na putu za Beograd uoči 6. aprila 1941. godine. Film se redovno nalazi na spiskovima najboljih ostvarenja domaće kinematografije, a njegove replike odavno su postale dio govornog jezika.

Isti autorski tandem potpisuje i „Balkanski špijun” (1984), u kojem Danilo Bata Stojković igra Iliju Čvorovića — čovjeka koji je toliko uvjeren da mu je podstanar sumnjiv da mu praćenje postane životni zadatak. Uloga se smatra jednom od najvećih u karijeri tog glumca.

Šijan je iste godine snimio i „Davitelj protiv davitelja” (1984), neobičnu mješavinu horora i komedije koja je s vremenom stekla vjernu publiku.

Goran Marković u izboru ima čak četiri filma. „Specijalno vaspitanje” (1977) smješteno je u popravni dom, „Majstori, majstori” (1980) u školu, a „Variola vera” (1982) u beogradsku bolnicu tokom epidemije velikih boginja iz 1972. godine. Taj posljednji i danas se navodi kao rijedak primjer domaćeg trilera koji je publiku držao u napetosti od prve do posljednje scene. Markovićev „Tito i ja” (1992) priča je o dječaku i njegovom pogledu na svijet oko sebe.

Goran Paskaljević zastupljen je sa „Varljivo leto” (1984), pričom o odrastanju i prvim ljubavima, dok „Lepota poroka” (1986) Živka Nikolića donosi sudar tradicije i novog vremena u crnogorskom kršu.

Devedesete i nulte

Iz devedesetih su tu „Tri karte za Holivud” (1993), o dječacima opčinjenim filmom, i „Bure baruta” (1998) Gorana Paskaljevića — mozaik priča ispričanih tokom jedne jedine noći u Beogradu, film koji je tada obišao svjetske festivale.

Iste godine snimljene su i „Tri palme za dve bitange i ribicu” (1998), komedija koja je brzo našla svoju publiku. Iz novijeg perioda tu su „Sedam i po” (2006), sastavljen od zasebnih priča, te „Zona Zamfirova 2: Vrati se Zone” (2017), nastavak jednog od najgledanijih domaćih filmova svih vremena.

Najstariji naslov u izboru je „Više od igre” iz 1976. godine.

Kompletan spisak

• Više od igre (1976)
• Specijalno vaspitanje (1977)
• Ko to tamo peva (1980)
• Majstori, majstori (1980)
• Variola vera (1982)
• Balkanski špijun (1984)
• Varljivo leto (1984)
• Davitelj protiv davitelja (1984)
• Lepota poroka (1986)
• Tito i ja (1992)
• Tri karte za Holivud (1993)
• Bure baruta (1998)
• Tri palme za dve bitange i ribicu (1998)
• Sedam i po (2006)
• Zona Zamfirova 2: Vrati se Zone (2017)

Gdje se mogu pogledati

Svih petnaest naslova dostupno je u izboru „Kultni domaći” na platformi Apollon, uz prevod i bez reklama, na televizoru, telefonu, tabletu ili računaru. Pregled cijelog izbora, zajedno s ostalim domaćim naslovima, objavljen je u Apollon Magazinu.