Rizik od raka grla raste s brojem partnera i HPV infekcijom

Sve više mladih žena suočava se s rakom grla — bolešću koja je u posljednje dvije decenije u porastu širom razvijenih zemalja. Jedan od ključnih faktora rizika je HPV, odnosno humani papiloma virus, koji se može prenijeti i oralnim putem. Prema dostupnim podacima, osobe koje su tokom života imale šest ili više seksualnih partnera nose čak 8,5 puta veći rizik od razvoja ove bolesti.

Kako prepoznati rak grla na vrijeme

Specijalistica otorinolaringologije i fonijatrije iz Kliničkog centra Srbije, dr Krejović, upozorava da promuklost predstavlja najčešći rani znak raka grla, dok se u kasnijim fazama mogu pojaviti i poteškoće pri disanju i gutanju. Pored pušenja i gastroezofagealnog refluksa, HPV infekcije sve više doprinose nastanku ove bolesti. Virus uzrokuje papilome — izraštaje na sluzokoži koji se javljaju i kod djece i kod odraslih, a koji u određenim okolnostima mogu preći u maligne promjene. Fonijatarski i endoskopski pregled omogućavaju otkrivanje tih promjena u ranoj fazi, kada je liječenje najuspješnije.

Uloga HPV-a i značaj prevencije

Ginekolog dr Milošević objašnjava da HPV ne zahvata samo genitalnu regiju — promjene na sluzokoži može izazvati i u grlu i u drugim organima. Posebno je važno na vrijeme identificirati onkogene tipove ovog virusa, budući da upravo oni nose najveći rizik od razvoja malignih oboljenja. Naučne studije potvrđuju jasnu vezu između broja seksualnih partnera i vjerovatnoće zaraze HPV-om, a time i povećanog rizika od raka grla.

Vakcinacija kao ključna zaštita

Stručnjaci ističu da HPV vakcina daje najbolje rezultate kada se primi prije početka seksualnog života, ali određenu korist pruža i u starijoj dobi. Važno je znati da vakcina ne može izliječiti već postojeću infekciju, ali štiti od najrizičnijih sojeva virusa — tipova 16 i 18. Dr Krejović napominje da vakcinacija ima smisla čak i kod osoba koje su se ranije liječile od karcinoma povezanog s HPV-om, jer može ograničiti dalje napredovanje bolesti.

Na ovu temu treba obratiti pažnju i kad su u pitanju najmlađi — bebe mogu dobiti papilome tokom samog porođaja, što ponekad zahtijeva operativno uklanjanje. Uz pravovremenu edukaciju, redovno posjećivanje ljekara i široku dostupnost vakcine, rizik od raka grla može se značajno umanjiti.