Rizik od raka grla raste s brojem partnera i HPV infekcijom

Rak grla postaje sve češći zdravstveni problem, posebno među mlađim ženama. Tokom posljednje dvije decenije, stručnjaci primjećuju značajan porast oboljelih u najrazvijenijim zemljama. Glavni uzročnik je često HPV infekcija (humani papiloma virus), koja se može prenijeti i putem oralnih odnosa. Podaci pokazuju da je rizik od raka grla 8,5 puta veći kod osoba koje su imale šest ili više seksualnih partnera tokom života.

Simptomi raka grla i važnost ranog otkrivanja

Dr Sanja Krejović, specijalistica otorinolaringologije i fonijatrije iz Kliničkog centra Srbije, ističe da je osnovni simptom raka grla promuklost, ali mogu se javiti i problemi s disanjem ili gutanjem. Ona dodaje da su osim pušenja i refluksa, HPV infekcije sve češći uzročnici ove bolesti. Papilomi, izrasline na sluzokoži koje izaziva HPV, mogu se pojaviti kod djece i odraslih, a u nekim slučajevima mogu prerasti u karcinom. Rano otkrivanje promjena na glasnicama omogućava uspješno liječenje u početnoj fazi putem fonijatarskog i endoskopskog pregleda.

HPV infekcija i prevencija

Dr Vanja Milošević, ginekolog, objašnjava da HPV može prouzrokovati promjene na sluzokoži ne samo genitalne regije, već i grla i drugih organa. On posebno naglašava važnost ranog otkrivanja onkogenih tipova HPV-a, jer oni nose visok rizik od malignih bolesti. Istraživanja potvrđuju da osobe s većim brojem seksualnih partnera imaju znatno veći rizik od infekcije HPV-om i posljedično od raka grla.

HPV vakcina pruža najbolju zaštitu ako se primi prije stupanja u seksualne odnose, ali može imati koristi i kod starijih osoba. Vakcina ne liječi postojeću infekciju, ali sprječava mogućnost zaraze najopasnijim tipovima HPV-a — tip 16 i 18. Dr Krejović dodaje da vakcinu mogu primiti i starije osobe, pa čak i pacijenti koji su već liječeni od karcinoma izazvanog ovim virusom.

Posebna pažnja potrebna je kod djece, jer čak i bebe mogu dobiti papilome tokom porođaja, što ponekad zahtijeva hirurško uklanjanje. Rak grla je ozbiljan zdravstveni problem, ali uz edukaciju, redovne preglede i dostupnu vakcinaciju, rizik se može značajno smanjiti.