Satelitska snimka otkriva razmjere rekordnih vrućina koje su pogodile Evropu

Evropska svemirska agencija (ESA) objavila je upečatljivu satelitsku snimku koja prikazuje temperature kopna i mora tokom jednog od rekordnih talasa vrućine koji su ove godine pogodili južnu Evropu. Termalnu sliku snimio je satelit Sentinel-3B, 23. juna, a podaci su prikupljeni pomoću radiometra SLSTR za mjerenje temperature površine mora i kopna.

Na snimci tamnocrvena boja označava temperature kopna iznad 35 stepeni Celzijusa u većem dijelu Španije te dijelovima Francuske i Italije, dok tamnoljubičaste tačke pokazuju temperature više od 40 stepeni u pojedinim područjima Španije i sjeverne afrike. Slika pokazuje i porast temperature površine Sredozemnog mora, pri čemu boje na kopnu i moru ne predstavljaju iste vrijednosti — narančasta na kopnu označava oko 30 stepeni, a na moru oko 23 stepeni Celzijusa.

Poruka nade, a ne očaja

Snimku je za rubriku "Zemlja iz svemira" odabrala Simonetta Cheli, direktorica programa posmatranja Zemlje pri ESA-i i šefica Evropskog istraživačkog instituta (ESRIN) u italijanskom Frascatiju. Ona je izjavila da je praćenje međusobnog djelovanja kopnenih i morskih okoliša tokom ekstremnih vremenskih događaja izuzetno važno te da njihovo objedinjavanje na jednoj slici jedini način da se shvati prava razmjera talasa vrućine.

„Vidite crveno na moru i crveno na kopnu, i mislim da to daje osjećaj vrućine kroz koju smo svi prolazili ovog ljeta", rekla je Cheli. Iako takve slike mnoge mogu obeshrabriti, ona ih vidi kao znak nade. „Daje mi osjećaj da možemo mnogo toga učiniti u vezi s time. Imamo alate i mogućnosti informiranja da podržimo, pomognemo i podignemo svijest o ovoj temi", dodala je.

Najtoplije ljeto u historiji

Između kraja maja i sredine avgusta dijelovi Evrope pogodila su najmanje pet odvojenih talasa vrućine, što znači da su temperature tokom cijele sezone ostale neuobičajeno visoke. „Imali bismo, rekla bih, najtoplije ljeto ikad", izjavila je Cheli. Prema Svjetskoj meteorološkoj organizaciji, prosječna temperatura u junu dostigla je 20,7 stepeni Celzijusa, najvišu u zabilježenoj historiji zapadne Evrope. Taj prosjek uključuje i noćne temperature, zbog čega djeluje niži od drugih navedenih vrijednosti.

Osam zemalja — Austrija, Bjelorusija, Češka, Danska, Njemačka, Mađarska, Poljska i Slovačka — zabilježilo je ove godine najviše temperature površine kopna u historiji, a nekoliko drugih postavilo je rekorde za pojedini mjesec ili regiju. Ekstremne vrućine izazvale su široke suše, od kojih su neke još uvijek u toku, te potaknule više šumskih požara, uključujući niz posebno velikih izbijanja u Francuskoj. Prema The Guardianu, stručnjaci procjenjuju da su visoke temperature rezultirale najmanje 35.000 prekomjernih smrti širom Evrope, iako se očekuje da je stvarni broj znatno veći.

Talase vrućine uzrokovala su takozvana "toplotna kupola" — područja visokog pritiska u atmosferi koja zarobljavaju topli zrak ispod sebe. Prema ESA-i, tekući super El Niño, koji je počeo u maju i već donio rekordne temperature u Pacifičkom okeanu, nije uticao na evropske talase vrućine. Umjesto toga, rekordne temperature nastavak su nedavnih trendova globalnog zagrijavanja. El Niño bi, međutim, ove zime mogao dovesti do ekstremnijeg vremena u Evropi i Sjevernoj Americi.

Cheli je najavila da će se mogućnosti praćenja ekstremnih vremenskih događaja dodatno poboljšati. U septembru je ESA uspješno lansirala satelit Sentinel-3C, nasljednika letjelice koja je snimila ovu sliku, a koji je već poslao prve fotografije Zemlje i pomoći će u detaljnijem proučavanju budućih talasa vrućine.