Sukobi srednjoškolaca i policije u Francuskoj: uhapšeno 164 osobe, protesti u stotinama škola

Srednjoškolci u Francuskoj masovno blokiraju svoje škole u znak protesta zbog velikog broja učenika u odjeljenjima, nedostatka nastavnika i dugih rasporeda nastave. Demonstracije, koje su počele prošle sedmice u Parizu, eskalirale su i proširile se na cijelu zemlju, a vlasti su objavile da je u ponedjeljak uhapšeno 164 osobe.

U utorak su u Lilleu na sjeveru Francuske srednjoškolci zapalili kontejnere i na policajce bacali boce, kaldrmu i druge projektile, nakon što su protestori uništili autobuska stajališta i reklamne panoove. Policija je odgovorila suzavcem. Sukobi djece i policije bilježeni su i u Bordeauxu, Rennesu i Nantesu na zapadu zemlje, te u Marseilleu na jugu. U Parizu je na sjeveru grada pred licemom Lamartine učenici nosili plakate o iscrpljujućim rasporedima, a jedan je glasio: “8–18. Više časova nego sna.”

Brojke rastu iz dana u dan

Ministar unutrašnjih poslova Laurent Nuñez rekao je u ponedjeljak da su protesti izbili u 180 škola te da je povrijeđeno 12 policajaca, 12 učenika i tri člana školskog osoblja. Do podneva utorka ministarstvo obrazovanja prijavilo je proteste u 300 srednjih škola, još 40 hapšenja i 10 povrijeđenih učenika i zaposlenih.

Politika se umiješala

Premijer Sébastien Lecornu ranije je rekao da bi eskalacija demonstracija bila “neodgovorna”. Na mreži X napisao je da “vatromet, požari i nasilje kraj srednjih škola ničim ne opravdavaju ugrožavanje učenika, zaposlenih ili policije”. Lider lijeve stranke France Unbowed Jean-Luc Mélenchon osudio je uputstva ministrima, tvrdeći da protestujući srednjoškolci nisu opasni i da je Lecornuova vlada naredila obračun s “rasističkim podtekstom”, pozivajući izabrane zvaničnike i aktiviste da se uključe. Lecornu mu je odgovorio da je to “neodgovorna eskalacija”, navodeći da je dužnost izabranih predstavnika zaštita mladih i poziv na mir te da je iskorištavanje njihovog bijesa za partijske svrhe pogrešno.

Protesti su se poklopili sa štrajkom francuskih sindikata protiv državnog budžeta, koji predviđa rezanje javne potrošnje od 54 miliona eura. U utorak je u štrajk stupio veliki broj javnih službenika, procjenjuje se oko 40% nastavnika osnovnih škola.

Šta traže učenici

Predsjednik srednjoškolske unije Union Syndicale Lycéene Ryad Rani pozvao je na potpunu blokadu srednjih škola, uz poruku protestorima da ostanu mirni. Unija, kako je rekao, protestuje zbog opšteg nedostatka resursa, pretrpanih odjeljenja koja ponekad broje 32–35 učenika i nestašice nastavnika i osoblja. Okružnu poruku ministarstava unutrašnjih poslova i obrazovanja policiji o održavanju javnog reda “s razmjernom upotrebom sile” nazvao je “apsolutnim skandalom”.

“Pričamo o učenicima od 15 do 18 godina, a jedini odgovor vlade je automatska i institucionalizovana represija. Nedopustivo je. Srednjoškolci protestuju tražeći pravednije uslove, a susreću se s antikriminalnom brigadom (BAC) i jedinicama za održavanje reda (CRS),” rekao je Rani za BFM TV, dodajući da su se neki nastavnici i školsko osoblje postavili ispred učenika da ih zaštite od policije, uz komentar da to treba pokazivati.

Generalna sekretarka glavnog sindikata nastavnika Fédération Syndicale Unitaire Caroline Chevé, koja se pridružila maršu u centru Pariza, rekla je da razumije frustracije učenika. Kako je navela, oni se suočavaju s istim problemima kao i nastavnici – pretrpanim odjeljenjima i nestašicom nastavnika zbog nedostatka kadrova – i zbog toga su ljuti.