Tamna materija kao paučina: simulacija pokazuje skrivenu strukturu svemira
Kadar iz računarske simulacije, objavljen kao fotografija dana NASA-inog servisa APOD, prikazuje mrežu vlakana tamne materije koja prožima svemir, dok je obična barionska materija tek rijetke narančaste grudve. Tamna materija je vodeće objašnjenje za brzu rotaciju galaksija i snažno gravitacijsko le
Na prvi pogled mapa tamne materije može djelovati sablasno — ali iza nje stoji ozbiljna nauka. Fotografija dana koju objavljuje NASA-in servis APOD (Astronomy Picture of the Day) za 25. oktobar 2026. prikazuje kadar iz detaljne računarske simulacije, nastale za svemirsku predstavu „Dark Universe" planetarijuma Hayden u sklopu Američkog prirodnjačkog muzeja.
Na simulaciji se vide složena vlakna tamne materije, prikazana crnom bojom, koja se kroz svemir prostiru poput paučine. Narančastom bojom obilježena je, pak, poznata barionska materija, koja je u poređenju s tamnom materijom tek relativno rijetke grudve.
Zašto nauka vjeruje u tamnu materiju
Gravitacija nevidljive tamne materije vodeće je objašnjenje za više uočenih pojava: zašto galaksije rotiraju neobično brzo, zašto oko jataka kruže velikom brzinom, zašto gravitacijske leće tako snažno skreću svjetlost i kako je raspoređena vidljiva materija u svemiru. Takve simulacije, kako se navodi, dobro se statistički poklapaju s astronomskim posmatranjima.
Iako je tamna materija i dalje čudna i nepoznatog oblika, nauka je više ne smatra najčudnijim izvorom gravitacije u svemiru. To mjesto, navodi se u objašnjenju, danas pripada tamnoj energiji — uniformnijem izvoru odbojne gravitacije za koji se čini da sada dominira širenjem cijelog svemira.
Autori vizualizacije su Tom Abel i Ralf Kaehler (KIPAC, SLAC) u saradnji s Američkim prirodnjačkim muzejom.
Povezane vijesti
Kineski naučnici u laboratoriji simulirali sunčeve eksplozije i možda riješili zagonetku vrele korone
Višak RNA može oslabiti proizvodnju energije u ćelijama, pokazala je nova studija
Jedan rendgenski puls dovoljan za snimanje nanostruktura u plazmi u svim razmjerima