Kapela iskupljenja: crkva podignuta na grobovema Luja XVI i Marije Antoanete

Riječ "iskupljenje" u nazivu pariške kapele Chapelle Expiatoire odnosi se na okajanje grijeha — a grijeh zbog kojeg je podignuta bilo je kraljeubistvo. Kapela je sagrađena na mjestu starog groblja Madeleine, na kojem su tokom Francuske revolucije, u duhu tadašnje jednakosti, sahranjivani i bogati i siromašni.

Među pokopanima na tom groblju bili su i kralj Luj XVI i njegova supruga Marija Antoaneta, koji su u danima svojih egzekucija žurno sahranjeni bez ikakvih ceremonija. Zanimljivo je da je na istom groblju počivalo i mnogo onih koji su stradali u gužvi izazvanoj svečanošću povodom vjenčanja kralja i kraljice.

Nakon što je dinastija Bourbon vraćena na prijestolje, novi kralj Luj XVIII odlučio je da svog brata i snahu pretvori u mučenike. Njihovi posmrtni ostaci su iskopani i ponovo sahranjeni u kraljevskoj bazilici Saint Denis, a zatim je odlučeno da se na cijeloj površini starog groblja podigne veličanstven spomenik.

Danas je to mirno mjesto s dvorišnim vrtom okruženim simboličnim grobovima koji vode do centralne kapele. U njenoj unutrašnjosti mramorne skulpture kralja i kraljice prikazane su kako kleče pred anđelom i alegorijom religije, u pobožnom stavu koji asocira na dane pred njihovo pogubljenje. U donjem nivou, oltar označava tačno mjesto gdje je kraljevo tijelo bilo ekshumirano.

Kada je monarhija konačno dokinuta budućim revolucijama, kapela je postala dvosmislen i neugodan simbol starog poretka. Monarhisti su nastavili posjećivati njene službe kao politički iskaz, antimonarhisti su se zalagali za njeno rušenje, a kratkotrajna Pariška komuna iz 1871. donijela je čak i zakon o rušenju. Do toga ipak nije došlo — kapela je naposljetku dekonsekrirana i upisana u registar historijskih spomenika.

Usprkos tome, u kapeli se i dalje jednom godišnje održava misa kojom se obilježava godišnjica kraljevog pogubljenja, a mjesto je i dalje omiljena destinacija za malobrojne francuske konzervativce koji se nadaju povratku monarhije.