Otkriveno više od 1.200 genetskih varijanti povezanih s osobinama ličnosti

Međunarodni tim naučnika objavio je u časopisu Nature 2. septembra rezultate dosad najopsežnije genetske studije ljudske ličnosti. Istraživanje je obuhvatilo podatke iz 46 studijskih kohorti, s ukupno između 611.000 i 1,14 miliona ispitanika koji su dali uzorke DNK i popunili upitnike o ličnosti.

Analizom njihovih genoma istraživači su identificirali više od 1.260 uobičajenih genetskih varijanti povezanih s jednom ili više od pet osnovnih crta ličnosti, poznatih kao „Velikih pet": otvorenost ka iskustvu, savjesnost, ekstroverzija, ugodnost i neuroticizam. Više od 800 tih varijanti ranije nije bilo poznato.

Prema nalazima studije, između pet i deset posto razlika u ličnosti među ljudima može se objasniti identificiranim genetskim varijantama.

Geni i životni ishodi

Istraživanje je pokazalo da su genetske varijante povezane s konkretnim zdravstvenim i životnim ishodima. Osobe s varijantama povezanim s ekstroverzijom bile su, naprimjer, sklonije zarazi kovidom-19 u ranoj fazi pandemije. Michel Nivard, koautor studije i epidemiolog na Univerzitetu u Bristolu, za Time je objasnio da to ima smisla jer su, kada su pravila socijalnog distanciranja popuštena, osobe koje su najviše osjećale nedostatak društvene interakcije bile te koje su ih najviše koristile.

Ljudi s više genetskih varijanti vezanih za ugodnost bili su manje skloni suspenziji iz škole ili bijegu od kuće. Oni s većom savjesnošću, odnosno kapacitetom za produktivnost i organizaciju, rjeđe su koristili psihoaktivne supstance, češće su se bavili sportom, imali manje bolničkih boravaka i zdravije starenje. Otvorenost ka iskustvu bila je povezana s većom aktivnošću noću.

Neuroticizam i psihijatrijski poremećaji

Dalton Conley, sociolog s Univerziteta Princeton koji nije bio uključen u studiju, izjavio je za New York Times da ga posebno zanimaju nalazi o neuroticizmu. Ta osobina bila je u korelaciji s deset različitih psihijatrijskih poremećaja, a osobe s više genetskih varijanti povezanih s neuroticizmom bile su sklonije preispitivanju svojih odgovora tokom popunjavanja upitnika, češće birajući odgovore poput „ne znam" ili „ne želim odgovoriti".

Conley smatra da nalazi dovode u pitanje ideju da je neuroticizam uglavnom posljedica razlika u nivou serotonina, hemijskog glasnika povezanog s raspoloženjem. Psihijatrijska stanja poput anksioznosti i depresije često se liječe povećanjem serotonina, ali ova studija nije pronašla snažnu vezu između tog hemijskog spoja i neuroticizma.

Porodica i okruženje

Tim je analizirao i podatke ispitanika koji su u srodstvu, uključujući poređenja među blizancima te između roditelja i djece. Rezultati su sugerirali da zajednička porodična sredina ne može objasniti identificirane genetske veze s Velikih pet. Čini se da ni stepen obrazovanja nije imao značajniju ulogu.

Elliot Tucker-Drob, koautor studije i psiholog na Univerzitetu Teksas u Austinu, za New York Times je izjavio da gleda na tih 1.260 varijanti kao na potvrdu da nauka sada ima dovoljno snage da odgovori na pitanja na koja ranije nije mogla.