Temperatura svjetskih okeana dostigla rekordne vrijednosti u avgustu

Temperatura svjetskih okeana u avgustu dostigla je rekordne vrijednosti, a prema najnovijim podacima, prosječna temperatura površine mora van polarnih regiona ovih dana iznosila je 21,1 stepen Celzijusa, prenosi Gardijan. Kako se navodi, svjetski okeani su u subotu bili topliji nego što je ikada ranije zabilježeno, a ovakav porast temperature mora predstavlja jasan pokazatelj klimatske krize.

Više od 90 posto toplote koju zadržava ugljen-dioksid, nastao sagorijevanjem fosilnih goriva, završava u okeanima. Naučnici upozoravaju da topliji okeani pogoršavaju porast nivoa mora i pojačavaju ekstremne oluje koje ugrožavaju milijarde ljudi, te da podstiču pojavu toplotnih talasa u morima koji desetkuju morski svijet i ugrožavaju egzistenciju stanovništva u priobalnim područjima.

Rekordni toplotni talasi i požari širom svijeta

Ljeto na sjevernoj hemisferi već su obilježili rekordni toplotni talasi, suše i šumski požari u Evropi i Sjevernoj Americi, kao i obilne padavine i tajfuni u Aziji. Nagli porast temperature okeana dodatno pojačava fenomen El Ninjo, koji se ubrzano razvija i za koji se predviđa da će biti najtopliji u posljednjih najmanje sto godina. El Ninjo predstavlja prirodnu klimatsku varijaciju koja podiže globalnu temperaturu i mijenja vremenske obrasce, uz ozbiljne posljedice širom svijeta.

Novi El Ninjo je već uzrokovao slabe monsunske kiše u Indiji, velike šumske požare u Indoneziji i povećanu opasnost od požara u Australiji. Novi rekord temperature okeana zabilježen u avgustu posebno je značajan jer su temperature mora na globalnom nivou obično najviše u martu i aprilu, nakon ljeta na južnoj hemisferi, koja ima znatno veću površinu okeana od sjeverne.

Decenije zagrijavanja izazvanog ljudskim aktivnostima

Kako je ukazano, El Ninjo dodaje toplotu sistemu, ali to čini nadovezujući se na decenije zagrijavanja izazvanog ljudskim aktivnostima. Zagrijavanje okeana doprinosi porastu nivoa mora usljed termičkog širenja vode, čime se povećava rizik od poplava za priobalne zajednice i nizijske ostrvske države, upozoravaju naučnici. Više temperature okeana takođe pojačavaju ekstremne vremenske pojave, jer toplija mora prenose više energije i vodene pare u atmosferu, intenzivirajući padavine i oluje.

Veći dio ugljen-dioksida koji zagrije planetu, a nastaje sagorijevanjem fosilnih goriva i uništavanjem šuma, apsorbiraju okeani. Međutim, topliji okean je manje efikasan u apsorpciji, što potencijalno slabi jedan od najvažnijih prirodnih mehanizama planete za ublažavanje globalnog zagrijavanja.

Zaštita morskih ekosistema ključna

Naučnici upozoravaju da emisije štetnih gasova iz fosilnih goriva moraju brzo biti smanjene, te da je istovremeno od ključnog značaja da države zaštite morske i priobalne ekosisteme. Šume algi, mangrove i močvare apsorbiraju ugljenik, dok koralni grebeni pružaju zaštitu od oluja i služe kao stanište brojnim morskim vrstama.