Mačke i vlasnici dijele hormonalnu povezanost, pokazalo je japansko istraživanje

Kada se nakon napornog dana smjestite na kauč, a mačka se sklupča pored vas – ta povezanost sada ima i naučnu potvrdu, barem na hormonalnom nivou. Istraživači Univerziteta u Kyotu proučavali su odnos mačaka i ljudi kroz dva hormona: oksitocin, koji učestvuje u stvaranju socijalnih veza i raste tijekom nježnog kontakta, te kortizol, koji reguliše tjelesni odgovor na stres.

Studija, objavljena u časopisu iScience, pokazala je da vlasnici s višim nivoom oksitocina uglavnom imaju mačke s višim nivoom istog hormona. Viši nivo oksitocina kod mačaka povezan je i s manje negativnih emocija te nižim kortizolom kod vlasnika.

Kako je istraživanje sprovedeno

Prema riječima istraživača, nijedno ranije istraživanje nije mjerilo oksitocin istovremeno kod mačaka i njihovih vlasnika. Tim je okupio 19 vlasnika i njihovih 29 mačaka, a poređenje hormona urađeno je na osnovu podataka od 24 mačke od kojih je mogao biti prikupljen urin i njihovih 17 vlasnika. Za svaku osobu korišten je prosjek tri uzorka urina, dok su vlasnici popunili i upitnik o osjećajima tokom prethodnih nekoliko sedmica. Male Bluetooth oznake na ogrlicama mačaka slale su signale telefonima vlasnika, pomažući u procjeni koliko su blizu jedni drugima kod kuće.

Glavna autorica istraživanja Saho Takagi za ScienceAlert iznijela je jedno moguće objašnjenje: „Mislim da je to možda zato što oksitocin raste i kod vlasnika i kod mačke kroz interakciju milovanja, te da ta interakcija pomaže formiranju njihove veze."

Šta rezultati pokazuju – a šta ne

Vlasnici mačaka s višim oksitocinom prijavili su manje bijesa, zbunjenosti, anksioznosti i potištenosti. Međutim, budući da su neki vlasnici imali više mačaka, kada su podaci grupisani po domaćinstvima, statistički potvrđena ostala je samo veza sa zbunjenošću i anksioznošću. Fiziološka očitavanja hormona nisu neposredna mjera sreće ili stresa – oksitocin učestvuje i u porođaju i izlučivanju mlijeka, a viša koncentracija ne znači uvijek jaču vezu. Kortizol, kojeg luče nadbubrežne žlijezde, prirodno varira tokom dana. Studija iz 2025. godine, primjerice, pokazala je da su mačke koje pokazuju sigurnu privrženost imale povećan oksitocin u slini nakon slobodne interakcije s vlasnicima.

Blizina se pokazala povezanom i s raspoloženjem: vlasnici koji su generalno bili bliže svojim mačkama prijavili su više energije i vitalnosti, dok dužina zajedničkog života nije imala utjecaja na taj rezultat. Uređaji, međutim, nisu mogli pokazati šta se dešavalo tokom tih susreta – mačka koja spava pored vlasnika i mačka koja se mazu mogu ostaviti slične signale, pa uloga pojedinačnih ponašanja ostaje nejasna. U posebnom testu ponašanja, mačke s višim oksitocinom su češće prilazile osobi koja sjedi u označenom krugu – bilo da je riječ o vlasniku ili strancu.

Nije utvrđena jasna povezanost između kortizola mačaka i njihovih vlasnika, iako je istraživanje pasa iz 2019. godine pronašlo takvu vezu između kortizola u krznu pasa i kosi ljudi. Metode su, međutim, bile različite – ljudski urin prikupljan je ujutro, a uzorci mačaka kada je bilo moguće, pa vremenske razlike mogu objasniti rezultat.

Istraživači naglašavaju ograničenja: studija ne pokazuje da hormoni rastu i padaju zajedno, jer su poređeni prosječni nivoi. Takagi je objasnila da bi se za nalaz „sinhronizacije" hormoni morali mjeriti u više vremenskih tačaka i pokazati slične promjene tokom vremena. Buka u domaćinstvu ili dnevne rutine također bi mogle uticati na oba partnera. Studija je bila mala, 16 od 19 vlasnika bile su žene, a analize su bile eksplorativne i nisu preregistrirane. Istraživanje od mjesec dana ne može utvrditi smanjuju li mačke stres svojih vlasnika – moguće je i da se ljudi koji se osjećaju bolje više druže sa svojim ljubimcima.

„Da bismo istražili uzročnost, hormone bi trebalo mjeriti u više vremenskih tačaka, prije i poslije milovanja", zaključila je Takagi.