Rimljani pažljivo rastavili kip cara u Škotskoj, od njega ostala samo pozlaćena noga

Od statue rimskog cara Antoninusa Piusa, veće od prirodne veličine, koja je nekada stajala u Škotskoj, ostao je samo donji dio desne noge – stopalo i list od bronze presvučene zlatom. Nalaz poznat kao Milsingtonska noga otkriven je u tresetištu 1820. godine, a prema saopštenju National Museums Scotland od 12. novembra, kip je najvjerovatnije izrađen oko 140. godine nove ere.

Riječ je o jedinom primjeru monumentalne statue rimskog cara ikada pronađenom u Škotskoj. Sada su stručnjaci rekonstruisali kako je cijela skulptura izgledala: vjeruju da je noga pripadala konjaničkoj statui Antoninusa Piusa, sličnoj čuvenom kipu Marka Aurelija u Rimu.

Dugo pripisivana Yorku

Prvobitno se smatralo da je bronza opljačkana iz Yorka u Engleskoj, grada koji su Rimljani osnovali 71. godine pod imenom Eboracum. Kako su istraživanja rimske granice napredovala, postalo je jasno da su konjaničke statue često podizane u utvrđenjima duž ruba Carstva, pa je škotsko porijeklo nalaza čvrsto utvrđeno.

Antoninus Pius vladao je od 138. do 161. godine, naslijedivši Hadrijana, koji je podigao ogroman zid za odbranu krajnje sjeverne granice Carstva. Želeći proširiti teritoriju, Antoninus Pius naložio je guverneru rimske Britanije da krene na sjever, osvoji južnu Škotsku i izgradi drugi zid, poznat kao Antoninov zid. Nakon careve smrti taj zid je ostao bez odbrane, a Rimljani su se povukli iz Škotske.

Bez tragova sječenja

Prema saopštenju muzeja, Rimljani su tokom tog povlačenja mogli rastaviti vrijedne statue koje su postavili. Uoči nove izložbe pregled Milsingtonske noge pokazao je da na bronzi nema tragova rezanja, što upućuje na to da je dio skinut pažljivo, a ne grubo odsječen. Iz National Museums Scotland navode da se to razlikuje od primjera namjernog uništavanja kipova nakon bitke, kada bi uspomena na cara bila osuđena ili kada su statue razrezane kao otpadni metal.

Potvrda škotskog porijekla omogućila je kustosima da saznaju više o Antoninusu Piusu i njegovom pristupu širenju Carstva. Fraser Hunter, glavni kustos za praistorijsku umjetnost i rimsku arheologiju u National Museums Scotland, rekao je u saopštenju da nalaz iz temelja mijenja dosadašnje razumijevanje drugog rimskog pokušaja osvajanja Škotske. „Ovo je za cara bila velika stvar, nešto što je vrijedilo proslaviti“, naveo je Hunter, kojem ostaje otvoreno pitanje gdje se nalazi ostatak statue.

Milsingtonska noga, Mitrini oltari iz Invereska i drugi nalazi iz rimskog perioda izloženi su od 14. novembra u Nacionalnom muzeju Škotske, na izložbi „Roman Scotland: Life on the Edge of Empire“.